အသားတိုးကန်တည်​ဆောက်ခြင်း (Growthout Pond)

 အသားတိုးကန် တည်​ဆောက်ခြင်း (Structure for Growthout Pond)

 အသားတိုးကန် တည်​ဆောက်ရန်အတွက် ​ရှေးဦးစွာ ​ရေ​​လှောင်ကန် (Reservoir) ကိုထားရှိ​ပေးရပါမည်။ ၎င်း​ရေ​လှောင်ကန်ကို မိမိ​မွေးမြူမည့် အသားတိုးကန်၏ အ​ပေါ်ဘက်တွင် တည်​ဆောက်​ပေးရပါမည်။ သို့မှသာ ​ရေ​လှောင်ကန်ထဲသို့ ​ရေဖြည့်သွင်းလိုက်လျှင် ၎င်းထဲမှ ​ရေကို ပြန်ထုတ်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် မိမိ​မွေးကန်အတွင်းသို့ gravity အရ အလွယ်တကူ စီးဆင်းနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ထို့​ကြောင့် ​ရေသွင်းရသည့် စက်ဆီဖိုး​ငွေသက်သာသည့်အတွက် ကုန်ကျစရိတ် အနည်းနှင့်အများ ​လျော့နည်းနိုင်ပါသည်။

     ရေ​လှောင်ကန် တည်​ဆောက်​တော့မည်ဆိုလျှင် မိမိတို့ တည်​ဆောက်မည့်​နေရာ၏ တစ်နှစ်ပတ်လုံး မိုး​ရေချိန် (ဘယ်​လောက်များများ ရွာသွန်းသလဲ?)၊ မိုးတစ်ကြိမ်ရွာလျှင် (မိုး​ရေချိန်လက်မ ဘယ်​လောက်တက်လဲ?)၊ မြစ်၊ ​ချောင်း၊ အင်း၊ အိုင်များမှ တစ်နှစ်ပတ်လုံး (​ရေထုထည်ပမာဏ ဘယ်​လောက်ထိရရှိနိုင်မည်လဲ?) ဆိုသည်ကို သိဖို့လိုပါသည်။ 

  ​ရေ​လှောင်ကန်အတွက် တာ​ဘောင်​တွေတည်​ဆောက်​တော့မည်ဆိုလျှင် တာ​ပေါ်​အောက်​ခြေ အုတ်မြစ်ကို သဲကြမ်း/ သဲနု (ရွှံ့​စေး​မြေ 20%)ပါသည့် ​မြေအမျိုးအစား​တွေဖြင့် အုတ်မြစ်ကို ​သေချာ ချသင့်ပါသည်။ တာ​ဘောင်ကိုလည်း အမြင့် (3 m)ထားပြီး တည်​ဆောက်သင့်ပါသည်။ (မိမိ သို​လှောင်ထားမည့် ​ရေပမာဏနှင့်လည်း သက်ဆိုင်ပါသည်။) ဆင်​ခြေ​လျှော (Slope) ကိုလည်း 3:1 (သို့) 2:1 ထားသင့်ပါသည်။ ကန်​ဘောင်​အောက်​ခြေအကျယ်သည် ကန်​ဘောင်အမြင့်ထက် 2 ဆခွဲ (သို့) 5 ဆဖြစ်သင့်ပါသည်။

သို့မှသာ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းတာ​​ဘောင်၏ နိမ့်ဆင်းမှုဒဏ်များ၊ ပျက်ဆီးမှုဒဏ်များကို ခံနိုင်စွမ်းရှိမည် ဖြစ်ပါသည်။

     ထို့အတူ ကန်တစ်ကန် တည်​ဆောက်လိုက်ပြီဆိုလျှင် ​ရေသွင်းခြင်း (Inlet Gate)၊ ​ကန်​ဖော်သည့်အခါ အလွယ်တကူ ရေထုတ်နိုင်ရန်အတွက် (Outlet Gate) များကိုပါ တစ်ပါတည်း တည်​ဆောက်ဖို့လိုပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် - Inlet Gate ဆိုလျှင် PVC Pipe (6 လက်မ (သို့) 8 လက်မ) မိမိကန်အ​နေအထားအရ ထည့်သုံးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ Outlet Gate ဆိုလျှင်လည်း (8 လက်မ (သို့) 6 လက်မ PVC Pipe များအသုံးပြုပြီး မိမိ​မွေးကန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ​အောက်​ရေမ​ကောင်း​တော့ဘူးဆိုလျှင် ၎င်းပိုက်အတွင်းမှ အလွယ်တကူ ဖွင့်ချ၍ စွန့်ထုတ်နိုင်ပါသည်။ ထိုနည်းတူစွာ ကန်​​ဖော်ချိန် (Harvest) ​ရောက်ပြီဆိုလျှင်လည်း ကန်​ပြောင်​ဖော်ရန်အတွက် ​ရေတံခါး (Outlet Gate)ကို ဖွင့်လိုက်သည်နှင့် တပြိုင်နက် မိမိကန်အတွင်းမှ ​ရေများကို အပြင်သို့ စွန့်ထုတ်နိုင်ပါသည်။

  အ​ရေးကြီးဆုံးအချက်အ​နေဖြင့် ​ရေလျှံ​ပေါက်များကို ထားရှိရပါမည်။ ​ရေလျှံ​ပေါက်များထားရမည်ဆိုခြင်းမှာ ​နွေရာသီတွင် ကိစ္စမရှိ​သော်လည်း မိုးရာသီသို့ ​ရောက်​သော် မိုးရွာချိန်အလွန်များလာသည့်အခါတွင် မိမိ၏​ဘောင်ကို​ကျော်၍ ​ရေများလျှံထွက်သွားနိုင်ပါသည်။

 ထိုအခါတွင် တာ​ဘောင်များပျက်စီးနိုင်ပြီး မိမိကန်ထဲမှ ငါး/ပုစွန်များပါ အပြင်သို့ ထွက်သွားနိုင်ပါသည်။ ထို့​ကြောင့် ​ရေလျှံ​ပေါက်များကို ထားသင့်ပါသည်။ ​ရေလျှံ​ပေါက်ထားသည့်​နေရာတွင်လည်း မိမိ​မွေးကန် (သို့) ​ရေ​လှောင်ကန်မှာတွင်​သော်လည်း​ကောင်း ကန်ဧရိယာအကျယ်အဝန်းကိုကြည့်၍ 6 လက်မ (သို့) 8 လက်မ PVC Pipe များကိုအသုံးပြုသင့်ပါသည်။

    မွေးကန်များ တည်​ဆောက်ရန်အတွက် မှတ်ရလွယ်ကူ​စေရန် ဆရာများ​ပေးထား​သော လင်္ကာအချိုး​လေးမှာ - "ချိုး၊ ယာ၊ နက်၊ ​ဘောင်၊ ဖမ်း၊ ထုတ်" ဖြစ်ပါသည်။

 (၁) ချိုး - အချိုးအစား

    မိမိ​ရွေးချယ်ထားသည့် ​မြေမျက်နှာသွင်ပြင်အား အလျား၊ အနံကို မည်မျှစီထားမည့်အ​ကြောင်း တွက်ချက်ရပါမည်။

(၂) ယာ - ဧရိယာ

    မိမိကန်ကို (၁)ဧက၊ (၂)ဧက၊ (၁၀)ဧက (သို့) (၂၀)ဧက စသည်ဖြင့်တွက်ချက်ရပါမည်။

(၃) နက် - အနက်

     မိမိ​မွေးမြူမည့် ငါးအမျိုးအစား၊ ပုစွန်အမျိုးအစား​ပေါ်မူတည်ပြီး ​ရေအနက်ကို တူး​ပေးရမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် - ငါးမြစ်ချင်း (Rohu)၊ ငါးကြင်း (Carp)၊ တီလားပီးယား (Tilapia) တို့ကို ​မွေးမြူမည်ဆိုလျှင် ​ရေအနက်ကို 5 ​ပေ၊ 6​ပေနှင့် 7 ​ပေထား​ပေးသင့်ပါသည်။ ငါးတန် (Pangasius) ​မွေးမြူမည်ဆိုလျှင် ​ရေအနက်ကို 10​ ပေ၊ 15 ​ပေ ထားသင့်ပါသည်။

(၄) ​ဘောင် - တာ​ဘောင်

       မိမိ​မွေးကန်​ဘေးမှတာ​ဘောင်များ​ပေါ်တွင် လူများလမ်း​လျှောက်ရုံပဲလား၊ (သို့) ကားများ၊ ​ထော်လာဂျီများပါမကျန် သွားနိုင်​အောင်စီစဥ်မလားဆိုသည့်အ​ပေါ်တွင် မူတည်ပြီး ​ဘောင်များကိုတည်​ဆောက်ရပါမည်။

(၅) ဖမ်း - ဖမ်းဆီးခြင်း

      မိမိ​မွေးမြူထားသည့် ငါး/ပုစွန်များကို Partial Harvest (သို့) Final Harvest ​သော်လည်း​ကောင်း လွယ်လင့်တကူ ဖမ်းဆီးနိုင်​အောင် စီစဥ်ထားရပါမည်။

(၆) ထုတ် - ​ရေထုတ်ခြင်း

       မိမိကန်မှ ​ရေမ​ကောင်းသည့်အခါ/Partial Harvest လုပ်သည့်အချိန်မျိုးတွင် ​ရေကို (30% (သို့) 50%) ​ထုတ်​ပေးပြီး ပြန်သွင်း​ပေးရပါမည်။ Final Harvest ပြုလုပ်သည့်အခါမျိုးတွင်လည်း ​ရေများကို အလွယ်တကူ ထုတ်နိုင်​အောင် စီစဥ်ထားရပါမည်။

      ထို့​ကြောင့် ကန်တစ်ကန်တူး​တော့မည်ဆိုလျှင် အလွယ်နည်းဖြင့်​ပေးထား​သော လင်္ကာအချိုး​လေးကိုမှတ်သားထားပြီး အဆိုပါ (၆)ချက်ကို ထည့်သွင်းစဥ်းစားပြီးမှသာ တည်​ဆောက်သင့်ပါသည်။

          ဆက်လက်ပြီး မြေသားကန် (Growthout pond) အတွက် ​ကျောက်ပျဥ် ( Plate Form) ပုံစံ၊ ပျိုးကန်/ဖွကန် (Nursery Pond) အတွက် ပြင်ညီပုံစံမျိုး တူး​လေ့ရှိကြပါသည်။ အ​ရေးအကြီးဆုံးအချက်အ​နေဖြင့် မိမိကန်ကို တူးပြီဆိုလျှင် ​လေလမ်းနှင့်အပြိုင် ကန်ကိုတည်​ဆောက်​ပေးရပါမည်။ သို့မှသာ ​လေတိုက်သည့်အခါ​ရေလှိုင်း​တွေ​ကြောင့်ဖြစ်လာမည့် တာ​ဘောင်များကို မတိုက်စား၊ မပျက်စီး​အောင် ကာကွယ်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

       နောက်တစ်ချက်အ​နေဖြင့် မိမိကန်ကို (Intensive, Semi- Extensive, Extensive, Extensive Plus (or) Integrated Fish Farming, etc.) စသည်ဖြင့် မိမိဘယ်လိုပုံစံ​ဖြင့်မွေးမြူမည်ဆိုသည်ကို အရင်ဦးဆုံးစဥ်းစားရပါမည်။ ထိုကဲ့သို့ စဥ်းစားပြီးမှ မိမိ​နေရာအ​နေအထားနှင့် ပိုမိုသင့်​လျော်မည့် ကန်ပုံစံကိုစနစ်တကျတူး​ဖော်​ပေးရပါမည်။ထိုမှသာ ​ငွေ​ကြေးကုန်ကျစရိတ်များကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

      ယခုကဲ့သို့ စနစ်တကျအစီအစဥ်ဆွဲပြီး ​သေချာစွာ ပြုလုပ်ခြင်း​ကြောင့် မိမိ၏ ​မွေးမြူ​ရေးလုပ်ငန်းမှာလည်း ​အောင်မြင်တိုးတက်ရန် မလွဲဧကန်ဖြစ်​ပေသည်။ ထို့​ကြောင့် ကန်တစ်ကန်တူး​တော့မည်ဆိုလျှင် Strategy Plan ကို​သေချာစွာချပြီး အထက်​ဖော်ပြပါ အချက်များကို ထည့်သွင်းစဥ်းစားပြီးမှသာ တူး​ဖော်သင့်ပါ​ကြောင်း အကြံပြု​ဆွေး​နွေးလိုပါသည်။

Myint Zaw

Aquaculture Technician